Netwerk Mirre

Lesbische en biseksuele vrouwen - geloof en spiritualiteit

Cover Want zij zal bloeien als een roos

Want zij zal bloeien als een roos
15 jaar Netwerk

Cover Hoe hoor jij het woord?

Jubileumbundel naar aanleiding van
25 jaar Netwerk

Geschiedenis van Netwerk Mirre

Netwerk Mirre is de voortzetting van het Netwerk Verkeerd Verbonden (1990-2005), dat was ontstaan vanuit de Werkgroep Potten en Theologie. Dit artikel geeft een overzicht van de geschiedenis.

Hoe de werkgroep Potten en Theologie ontstond

Op 12 november 1983 organiseerde de PSVG de werkconferentie HET HEFT IN EIGEN HAND - over de positie van homoseksuele vrouwen en mannen in de kerk. Op die dag was er o.a. een inleiding over ‘pottentheologie’, gevolgd door twee workshops over dit onderwerp. Aan het eind van de dag werd er een bliksemvergadering gehouden met vrouwen uit die beide workshops: hoe verder?
Besloten werd tot een vervolgdag op zaterdag 7 april 1984; daarop volgden nog twee zaterdagen: 6 oktober en 8 december. Toen besloten vijf vrouwen de werkgroep Potten en Theologie op te richten. Vanaf 1985 werden het maandelijkse doordeweekse avonden waarop deze studiegroep bijeenkwam.

Activiteiten Potten en Theologie

Men las en besprak Nederlandse en buitenlandse boeken en tijdschriftartikelen. Verscheidene leden van de werkgroep schreven artikelen en hielden lezingen; verder onderhield men contacten met enkele andere organisaties. Er werd niet geprobeerd een eigen potteuze theologie te ontwerpen, het enige doel was om de marginalisering (of zelfs uitsluiting) van lesbische vrouwen in kerken, theologie en de samenleving te bestrijden.

Gedurende enkele jaren was men binnen de werkgroep vooral bezig met deelname aan een projectgroep van de Raad van Kerken. Dit resulteerde in het rapport De akseptatie voorbij. Een nieuwe visie op de voortgaande bezinning over kerk en homoseksualiteit. Omdat men in sommige kerken nog niet voorbij was aan het uitgangspunt van ‘de akseptatie voorbij’, heeft de Raad van Kerken in 1989 “besloten om dit rapport aan de kerken door te geven, niet als een rapport ván de Raad van Kerken, maar als een belangrijke bijdrage aan de bezinning, die in de komende jaren zeker voortgezet zal worden” (aldus in het Voorwoord).

De werkgroep besloot om een boek te schrijven, dit werd Zo wordt het Woord verkeerd gehoord ˗ opstellen van potten over theologie en kerk. Zeven leden schreven elk een hoofdstuk, het achtste hoofdstuk werd door twee leden geschreven: ‘Een rapportage over lesbische vrouwen in en uit de kerken.’ Hiervoor werden gesprekken gevoerd “met negen vrouwen die op verschillende plaatsen in of juist bewust aan de rand van de kerk staan. Zij vormen een gevarieerd gezelschap. Het groepsportret maakt duidelijk dat ‘de kerk’ nog steeds vreemde en tegendraadse kostgangers onder haar dak bergt.” (aldus bijna aan het slot van het Vooraf).
Besloten werd om ter gelegenheid van het uitkomen van dit boek het vijfjarig bestaan van de werkgroep te vieren, en ook om voor die bijeenkomst zoveel mogelijk (meer of minder) kerkelijk betrokken lesbische vrouwen uit te nodigen. Dit werd een weekend op Kerk en Wereld in Driebergen, 26-27 mei 1990.

Begin van het Netwerk Verkeerd Verbonden

De toen aanwezige vrouwen besloten zich met elkaar te verbinden op grond van hun liefde voor zowel het lesbische, potteuze leven, als het gelovige, kerkse of religieuze leven. Een (voor buitenstaanders) op het eerste gezicht merkwaardige, verkeerde combinatie? Helemaal niet, vonden de toen aanwezige vrouwen, en ze verenigden zich graag onder de geuzennaam Netwerk Verkeerd Verbonden. Vertegenwoordigsters van enkele vrouwengroepen sloten zich aan. Plannen voor nieuw op te richten groepen werden ter plekke gesmeed. Zeven vrouwen vormden de coördinatiegroep.

Voortgang en einde Potten en Theologie

De werkgroep ‘Potten en Theologie’ ging nog verscheidene jaren door, maar het aantal leden nam af. In 1993 waren er nog drie leden, één theologe en twee niet-theologen. Gedurende de eerste helft van 1993 bespraken zij een boek van Sallie McFague ‘Modellen voor God’, en daarna kwam er nog een scriptie van Elly van Bavel op tafel: ‘GELOVEN IN VROUWENLIEFDE. Onderzoek naar verschillende aspecten van zichtbaarheid en onzichtbaarheid ten aanzien van de positie van lesbische vrouwen binnen de vrouw en geloofbeweging’ (Tilburg, oktober 1991).

Begin 1994 ging de werkgroep in winterslaap, waaruit ze niet meer is opgestaan.

Voortgang van het Netwerk: naamswijziging

Het Netwerk groeide en groeide, er kwam steeds meer vrouwen bij. Na vijftien jaar bleek dat tal van nieuwe vrouwen geen flauw idee hadden van de oorspronkelijke lading van de naam ‘Verkeerd Verbonden’ - ze dachten dat de vrouwen uit de begintijd van het Netwerk van zichzelf vonden dat ze a.h.w. verkeerd in elkaar zaten. Maar de tijden waren veranderd. De uitdrukking ‘ze zijn van de verkeerde kant’ werd al lang niet meer gebruikt. De zelfspot waaronder in 1990 ‘Verkeerd Verbonden’ was bedacht, riep slechts onbegrip en misverstand op - de tijd van de geuzennamen was voorbij (homoseksuele vrouwen en mannen noemden zich ook niet meer potten en flikkers). Daarom stelde de coördinatiegroep ter gelegenheid van het vijftienjarig jubileum een andere naam voor: ‘Netwerk Mirre’.

Het Netwerk nu?

Ontwikkelingen gaan snel en daarmee zijn ook binnen het Netwerk begrippen, woordgebruik en aandachtspunten veranderd. Zo gaat het bijvoorbeeld niet meer alleen om en over 'de pot' en haar theologie en staat de kerk-politieke strijd niet meer op de voorgrond. We spreken nu van 'lesbische en biseksuele vrouwen', we hebben het over spiritualiteit en over rituelen, en het Netwerk heeft als ondertitel: "netwerk van lesbische en biseksuele vrouwen in en rond de kerken" of ook: 'lesbische en biseksuele vrouwen, spiritualiteit, kerk en geloof"'.

In 2015 is ter gelegenheid van het 25 jarig bestaan de Jubileumbundel: Hoe hoor jij het Woord? uitgegeven. Deze is nog steeds verkrijgbaar.

In 2014 is het Netwerk een stichting geworden en heeft toen ook de ANBI status gekregen.Het werd steeds moeilijker en tenslotte onmogelijk om nog nieuwe bestuursleden te vinden. Daarom is eind 2018 de stichting weer opgeheven.

En nu zijn we weer een echt netwerk: een groep vrouwen die het leuk vindt om elkaar te ontmoeten. Als er vrouwen zijn die willen organiseren komt er een ontmoetingsdag. Als er iemand is die 'm wil maken, dan wordt een nieuwsbrief verstuurt.

Onze betrokkenheid bij de LCC Plus Projecten is niet voortgezet, ons lidmaatschap vane het European Forum of LGBT Christian Groups is beëindigt. Wel dragen we beide organisaties nog steeds een warm hart toe en zijn individuele vrouwen op andere manieren bij hen betrokken.